Αγαπημένη Οικογένεια,

Το κείμενο βασίζεται στις ενότητες του Κρύων που συγκεντρώνονται στη σελίδα «Ζώα Κατοικίδια», ιδιαίτερα στις αναφορές για την επικοινωνία ανθρώπου–ζώου, τον ρόλο των ζώων στη Γαία, τα κατοικίδια και τη μετενσάρκωσή τους. Οι σκέψεις για την παρουσία, την αγάπη και τα μαθήματα που μας διδάσκουν οι σκύλοι ενσωματώθηκαν από το αρχείο του Eckhart Tolle.

Τα ζώα αποτελούν ένα από τα πιο όμορφα και συγκινητικά κομμάτια της ζωής του ανθρώπου. Βρίσκονται δίπλα μας από την αρχαιότητα, μοιράζονται μαζί μας το σπίτι, την καθημερινότητα και πολλές φορές τις πιο δύσκολες και πιο ευτυχισμένες στιγμές της ζωής μας. Ιδιαίτερα τα κατοικίδια, και περισσότερο από όλα ο σκύλος, έχουν δημιουργήσει με τον άνθρωπο έναν δεσμό τόσο βαθύ, ώστε πολλές φορές μοιάζει να ξεπερνά τη συνηθισμένη σχέση ανθρώπου και ζώου. Στη διδασκαλία που αποδίδεται στον Κρύων, τα ζώα δεν βρίσκονται τυχαία στον πλανήτη. Αποτελούν μέρος της ισορροπίας της Γαίας, υποστηρίζουν την ανθρώπινη ζωή και, σε πολλές περιπτώσεις, βρίσκονται εδώ για να αγαπούν και να συντροφεύουν τον άνθρωπο.

Σύμφωνα με αυτή τη διδασκαλία, τα ζώα έχουν τις δικές τους μορφές ενέργειας και ορισμένα είδη συνδέονται με αυτό που ονομάζεται «ζωική ομάδα ψυχής». Τα ζώα συμμετέχουν στην ισορροπία της Γης και στην υποστήριξη της ανθρωπότητας. Κάποια βρίσκονται εδώ ως μέρος της φύσης και της τροφικής αλυσίδας, ενώ άλλα, ιδιαίτερα τα κατοικίδια, βρίσκονται πολύ κοντά στον άνθρωπο με έναν διαφορετικό τρόπο: προσφέρουν συντροφικότητα, αγάπη και συναισθηματική υποστήριξη.

Μέσα σε αυτή την πνευματική αντίληψη, η σχέση ανθρώπου και ζώου δεν περιορίζεται στην υλική παρουσία. Ο Κρύων περιγράφει μια μορφή επικοινωνίας που δεν βασίζεται απαραίτητα σε λέξεις. Τα ζώα, όπως υποστηρίζεται, επικοινωνούν κυρίως μέσα από έννοιες, αισθήσεις και συνολικές «ομάδες σκέψεων». Έτσι ο άνθρωπος μπορεί πολλές φορές να γνωρίζει τι αισθάνεται ή τι χρειάζεται το ζώο του χωρίς να έχει προηγηθεί κάποια λεκτική επικοινωνία. Πρόκειται για μια αντίληψη που παρουσιάζεται ως επικοινωνία ψυχής προς ψυχή και συνδέεται στη συγκεκριμένη διδασκαλία με την εσωτερική διαίσθηση του ανθρώπου.

Αυτό εξηγεί και κάτι που πολλοί άνθρωποι έχουν βιώσει με τα ζώα τους: μια ματιά μπορεί να πει περισσότερα από πολλές λέξεις. Ένας σκύλος μπορεί να καταλάβει τη διάθεση του ανθρώπου του, να αντιληφθεί τη λύπη, την αγωνία ή τη χαρά του και να ανταποκριθεί χωρίς να χρειάζεται να γνωρίζει το περιεχόμενο των σκέψεών του. Στην πνευματική ερμηνεία του Κρύων, αυτή η επικοινωνία μπορεί να αποτελέσει ένα είδος άσκησης για τον άνθρωπο, ώστε να στραφεί περισσότερο προς την εσωτερική του αντίληψη και να αναζητήσει αντίστοιχη επικοινωνία με τον Ανώτερο Εαυτό του.

Ταυτόχρονα, η διδασκαλία αυτή αποδίδει στα ζώα έναν ιδιαίτερο ρόλο στην υπηρεσία της ανθρωπότητας. Δεν παρουσιάζονται ως ανώτερα ή κατώτερα όντα με την απλή ανθρώπινη έννοια, αλλά ως υπάρξεις που συμμετέχουν σε έναν διαφορετικό κύκλο ζωής και προσφοράς. Ορισμένα ζώα, σύμφωνα με τον Κρύων, έχουν έναν κύκλο επανεμφάνισης μέσα στις δικές τους ομάδες, ενώ τα κατοικίδια έχουν μια ιδιαίτερη σχέση αγάπης με τους ανθρώπους που τα φροντίζουν. Η συγκεκριμένη διδασκαλία διαφοροποιεί την «ζωική ψυχή» από την ανθρώπινη πνευματική φύση και υποστηρίζει ότι τα ζώα δεν ακολουθούν τον ίδιο εξελικτικό πνευματικό δρόμο με τον άνθρωπο.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αντίληψη για τα κατοικίδια και τον θάνατό τους. Ο Κρύων αναφέρει ότι τα ζώα που αγαπήσαμε μπορούν, σύμφωνα με αυτή τη διδασκαλία, να επιστρέψουν και να συνεχίσουν τη σχέση αγάπης με τον άνθρωπο. Η ιδέα αυτή λειτουργεί ως μήνυμα παρηγοριάς για εκείνους που έχασαν ένα αγαπημένο ζώο. Η αγάπη, σύμφωνα με αυτή την πνευματική οπτική, δεν σταματά αναγκαστικά με τον βιολογικό θάνατο, αλλά μπορεί να συνεχιστεί μέσα από έναν κύκλο επανασύνδεσης.

Και εδώ βρίσκεται ένα από τα βαθύτερα σημεία του μηνύματος: η αξία ενός ζώου δεν βρίσκεται μόνο στο πόσο καιρό θα παραμείνει κοντά μας, αλλά στο τι αφήνει μέσα μας. Μπορεί να ζήσει λιγότερα χρόνια από έναν άνθρωπο, αλλά μέσα σε αυτό το μικρό χρονικό διάστημα μπορεί να μας προσφέρει μια τεράστια ποσότητα αγάπης, συντροφικότητας, χαράς και παρουσίας.

Ακριβώς σε αυτό το σημείο συναντάται η διδασκαλία που αποδίδεται στον Κρύων με τις σκέψεις του Eckhart Tolle για τα ζώα. Στο κείμενο που εξετάζουμε, ο Tolle παρουσιάζεται να επισημαίνει ότι τα ζώα δεν έχουν το «εγώ» με τον τρόπο που το γνωρίζει ο άνθρωπος. Δεν βασανίζονται από την ανάγκη να δημιουργήσουν μια συγκεκριμένη εικόνα για τον εαυτό τους, δεν χρειάζονται να αποδείξουν την αξία τους και δεν ζουν μέσα στην αδιάκοπη σύγκριση και αξιολόγηση που συχνά χαρακτηρίζει τον ανθρώπινο νου.

Ο σκύλος, περισσότερο από οποιοδήποτε θεωρητικό μάθημα, μας δείχνει τι σημαίνει να ζεις στο παρόν. Όταν παίζει, βρίσκεται ολοκληρωτικά στο παιχνίδι. Όταν τρέχει, βρίσκεται στο τρέξιμο. Όταν κοιτάζει τον άνθρωπό του, βρίσκεται πραγματικά εκεί. Δεν κουβαλά συνεχώς το χθες και δεν δημιουργεί αδιάκοπα σενάρια για το αύριο. Η παρουσία του είναι άμεση και ολοκληρωτική.

Ο άνθρωπος, αντίθετα, πολλές φορές βρίσκεται σωματικά στο παρόν αλλά νοητικά στο παρελθόν ή στο μέλλον. Θυμάται όσα συνέβησαν, αναλύει όσα ειπώθηκαν, φοβάται όσα μπορεί να συμβούν και δημιουργεί μέσα του αμέτρητες σκέψεις. Ο σκύλος μάς προσφέρει ένα απλό αλλά βαθύ μάθημα: γύρισε στο τώρα. Κοίταξε αυτό που υπάρχει μπροστά σου. Ζήσε τη στιγμή που πραγματικά έχεις.

Ακόμη μεγαλύτερο είναι το μάθημα της ανιδιοτελούς αγάπης. Ο σκύλος δεν ενδιαφέρεται για τον κοινωνικό τίτλο του ανθρώπου, για τα χρήματά του, για την εμφάνισή του, για την επιτυχία ή την αποτυχία του. Δεν αγαπά τον άνθρωπο επειδή είναι σημαντικός στα μάτια της κοινωνίας. Τον αγαπά επειδή είναι ο άνθρωπός του.

Αυτό είναι ένα από τα πιο δυνατά μαθήματα που μπορεί να πάρει ο άνθρωπος από τα ζώα. Η πραγματική αγάπη δεν ρωτά πρώτα τι θα πάρει πίσω. Δεν κάνει λογαριασμούς. Δεν συγκρίνει. Δεν απαιτεί συνεχώς ανταλλάγματα. Προσφέρει παρουσία, αφοσίωση και προστασία.

Ο σκύλος μπορεί επίσης να μας διδάξει τη συγχώρεση. Μπορεί να απογοητευτεί, να μείνει μόνος ή ακόμη και να εγκαταλειφθεί και παρ' όλα αυτά να εξακολουθεί να αναζητά την αγάπη. Οι ιστορίες ζώων που περιμένουν τους ανθρώπους τους, που στέκονται δίπλα τους όταν αρρωσταίνουν ή γερνούν και που παραμένουν κοντά τους στις δύσκολες στιγμές δείχνουν πόσο βαθιά μπορεί να γίνει αυτή η σχέση.

Για έναν άνθρωπο που ζει μόνος, ένας σκύλος μπορεί να γίνει κάτι πολύ περισσότερο από ένα κατοικίδιο. Μπορεί να γίνει η παρουσία μέσα στη σιωπή του σπιτιού, το βλέμμα που περιμένει, η αιτία για να σηκωθεί το πρωί, να περπατήσει, να βγει από το σπίτι και να συνεχίσει να συνδέεται με τη ζωή. Η φροντίδα ενός άλλου πλάσματος μπορεί να ξαναδώσει στον άνθρωπο αίσθηση σκοπού και καθημερινής σύνδεσης.

Για ένα παιδί, η σχέση με ένα ζώο μπορεί να αποτελέσει ένα από τα πρώτα πραγματικά μαθήματα αγάπης και ευθύνης. Το παιδί μαθαίνει ότι υπάρχει ένα άλλο πλάσμα με ανάγκες, φόβους, χαρές και πόνο. Μαθαίνει ότι δεν υπάρχει μόνο το «θέλω εγώ», αλλά και το «τι χρειάζεται ο άλλος». Μέσα από την καθημερινή φροντίδα μπορεί να αναπτύξει υπευθυνότητα, τρυφερότητα, σεβασμό και ενσυναίσθηση.

Το κείμενο αναφέρεται επίσης στη δύναμη του δεσμού ανθρώπου και σκύλου και στην ωκυτοκίνη, μια ορμόνη που συμμετέχει στους μηχανισμούς κοινωνικού δεσμού και προσκόλλησης. Έτσι, ακόμη και πέρα από την πνευματική ερμηνεία, η σχέση αυτή έχει ένα πραγματικό βιολογικό και συναισθηματικό υπόβαθρο. Ο άνθρωπος και ο σκύλος έχουν ζήσει μαζί για χιλιάδες χρόνια και έχουν αναπτύξει έναν ιδιαίτερο τρόπο επικοινωνίας που δεν χρειάζεται πάντα λόγια.

Ο σκύλος, λοιπόν, μας επαναφέρει στο τώρα. Μπορεί ο άνθρωπος να επιστρέψει στο σπίτι γεμάτος θυμό, προβλήματα και αγωνία για το αύριο, αλλά ο σκύλος τον κοιτάζει και χαίρεται απλώς επειδή επέστρεψε. Δεν ζητά εξηγήσεις. Δεν απαιτεί να λυθούν πρώτα όλα τα προβλήματα. Η παρουσία του λέει, με έναν τρόπο που δεν χρειάζεται λέξεις: «Είσαι εδώ. Και αυτό είναι αρκετό».

Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία όπου η σκέψη του Tolle συναντά την πνευματική προσέγγιση του Κρύων. Και οι δύο, μέσα από διαφορετικό λεξιλόγιο, οδηγούν τον άνθρωπο προς την εσωτερική παρουσία, την αγάπη και την υπέρβαση του υπερβολικού εγώ. Το ζώο δεν χρειάζεται να μας κάνει διάλεξη για την παρουσία. Μας τη δείχνει. Δεν χρειάζεται να μας εξηγήσει την αγάπη. Μας την προσφέρει. Δεν χρειάζεται να μας μιλήσει για την αποδοχή. Μας αποδέχεται.

Μέσα στην πνευματική κοσμοθεωρία του Κρύων, τα κατοικίδια αποτελούν ιδιαίτερο δώρο προς την ανθρωπότητα. Βρίσκονται κοντά στον άνθρωπο, μπαίνουν στο σπίτι του, γίνονται μέλη της οικογένειας και τελικά εγκαθίστανται στην καρδιά του. Όταν έρθει η στιγμή του αποχωρισμού, η θλίψη είναι μεγάλη ακριβώς επειδή η σχέση υπήρξε πραγματική. Όμως η ίδια διδασκαλία προσφέρει την ελπίδα ότι η σχέση αγάπης μπορεί να συνεχιστεί μέσα από την επιστροφή της ζωικής ψυχής.

Το μήνυμα για τα ζώα δεν περιορίζεται όμως μόνο στα κατοικίδια. Η συγκεκριμένη διδασκαλία μιλά γενικότερα για τον ρόλο των ζώων στη Γαία, για τη συμμετοχή τους στην ισορροπία του πλανήτη και για την υπηρεσία τους προς τον άνθρωπο. Ακόμη και όταν αναφέρεται στη χρήση των ζώων ως τροφή, το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι η ανθρώπινη συμπεριφορά απέναντί τους: με ποιον τρόπο τα μεταχειριζόμαστε και αν τα τιμούμε κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Έτσι, ανεξάρτητα από το αν κάποιος αποδέχεται κυριολεκτικά τις μεταφυσικές εξηγήσεις του Κρύων, το ηθικό μήνυμα παραμένει ιδιαίτερα ισχυρό: ο άνθρωπος οφείλει να αντιμετωπίζει τα ζώα με σεβασμό, φροντίδα και ευσπλαχνία. Όσο περισσότερο κατανοούμε ότι και αυτά είναι ζωντανές υπάρξεις που αισθάνονται και δημιουργούν δεσμούς, τόσο περισσότερο αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο τα αντιμετωπίζουμε.

Τελικά, ίσως το μεγαλύτερο μυστήριο δεν είναι αν τα ζώα ήρθαν στη Γη για να μάθουν από τον άνθρωπο, αλλά αν ο άνθρωπος ήρθε στη Γη για να μάθει από τα ζώα.

Να μάθει να συγχωρεί λίγο πιο γρήγορα.

Να χαίρεται λίγο πιο εύκολα.

Να ζει περισσότερο στο τώρα.

Να προστατεύει εκείνους που αγαπά.

Να είναι πιστός.

Να μην κρίνει τόσο πολύ.

Να προσφέρει χωρίς να απαιτεί.

Να αγαπά χωρίς να υπολογίζει το αν θα πάρει κάτι πίσω.

Και πάνω από όλα, να θυμηθεί κάτι που ο άνθρωπος πολλές φορές ξεχνά: ότι η αγάπη δεν χρειάζεται πάντοτε λόγια, η παρουσία δεν χρειάζεται εξηγήσεις και η χαρά δεν χρειάζεται κάποιο μεγάλο γεγονός. Μερικές φορές αρκεί μια βόλτα, ένα χάδι, ένα παιχνίδι και ένας αγαπημένος άνθρωπος που επέστρεψε στο σπίτι.

Ίσως, λοιπόν, ο σκύλος να μην είναι απλώς ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου. Ίσως να είναι ένας σιωπηλός δάσκαλος της ανθρώπινης καρδιάς. Ένας δάσκαλος που δεν μιλά για την αγάπη, αλλά την κάνει πράξη. Δεν μιλά για το παρόν, αλλά ζει μέσα σε αυτό. Δεν μιλά για την αφοσίωση, αλλά την προσφέρει καθημερινά.

Και όταν κάποτε φύγει, αυτό που μένει δεν είναι μόνο η ανάμνησή του. Μένει μέσα μας ένα κομμάτι από την αγάπη που μας δίδαξε.

Ίσως τελικά ο άνθρωπος να πίστευε ότι πήρε τον σκύλο στο σπίτι για να του προσφέρει μια ζωή.

Και ίσως, χωρίς να το καταλάβει, ο σκύλος να μπήκε στη ζωή του για να του μάθει πώς να τη ζει.

«Μήπως τελικά ο άνθρωπος ήρθε για να μάθει από τον σκύλο;»

Αυτή είναι ίσως η βαθύτερη ερώτηση που μας αφήνουν τα ζώα. Και η απάντηση δεν βρίσκεται σε κάποιο βιβλίο ή σε κάποια θεωρία. Βρίσκεται στο βλέμμα ενός ζώου που μας κοιτάζει χωρίς κρίση, χωρίς απαίτηση και χωρίς όρους.

Βρίσκεται στην αγάπη!!

Επιμέλεια κειμένου: ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΙΤΣΙΝΑΜΑΣ

Είμαι εδώ να θυμηθείς ποιος/α πραγματικά είσαι…